Dede Korkut Hikayeleri Hakkında Bilgiler

dedekorkut01Doğu Türkçesinde Dede Korkut, Batı Türkçesinde Korkut Ata olarak anılmaktadır. Metinlerde değişik isimlendirmeler mevcuttur. (Dede Korkut, Korkut Ata, Dedem Korkut) İsimlendirme tamamen bölge özellikleriyle alakalı bir durumdur. Dede Korkut anlatılarında iki nüsha vardır. – Dresden Nüshası ve Vatikan Nüshası. Hikayelerde Oğuz kahramanları yer alır. Bunların en başında Bayındır Han vardır. Bayındır Han’dan sonra damadı Salur Kazan gelir Bayındır Han’dan sonra en yetkili O’dur. Savaşlarda önde giden O’dur. Dede Korkut Hikayeleri; bir takım mücadelelerin, çeşitli çekişmelerin destanıdır. On iki anlatıdan iki tanesinde mücadeleler kendi aralarında geçmektedir. Birisi Dış Oğuz ile İç Oğuz’un mücadelesini anlatır. Diğeri ise Dirse Han Oğlu Boğaç Han’ı anlatır. İki hikayede ise olağanüstü güçlerle mücadele anlatılır. Birinde Tepegöz’le mücadele, diğerinde ise Azrail’le mücadele anlatılır. Diğer hikayelerde ise kafirlerle mücadeleler anlatılır.




  • Hikayeler Bayındır Han’ın veya Salur Kazan’ın ziyafeti ile başlar. Bu aslında destan özelliğidir. Hikayeler genelde herkesin toplu olduğu ortamda başlar ve sona erer.
  • Olayların geçtiği yer Kuzeydoğu Anadolu ve Azerbaycan sahasıdır.
  • Dede Korkut akıl hocalarıdır. Oğuz Kavmi’nin bütün müşkülünü o çözer.
  • Hikayeler arasında teşkilatlanma vardır.
  • Oğuzlar Müslüman’dır fakat Müslümanlığın bütün şartlarını yerine getirmezler. (Şarap içmişlerdir, Deli Dumrul Azrail’i tanımaz)
  • Mücadeleler genellikle aile için yapılır. Aile kurumu çok sağlamdır. Sürekli ailenin önemine değinilir. Çocuk çok önemlidir. Düşmana karşı kuvvetli olmak tamamen nüfusla alakalıdır.
  • Ahlak kavramına önem verilir, yalan söylemezler.
  • Hayat tarzı göçebedir.
  • Kültürel öğeler çok fazladır. Düğünlerde gerdek çadırı kurulması, çocukların aşık oyunu oynaması.
  • Çalgı aletleri kopuzdur.
  • İnsanlar alp tipidir. Kadınlarda bile bu tipe önem verilir. Ailelerine çok bağlıdırlar.
  • Tabiat anlatılarda çok yer tutar, canlı bir şekilde karşımıza çıkar. Avcılık öneme sahiptir.
  • Hikayeler birbirleri ile iç içedir. Zincirleme bir şekilde devam eder.

. Muhammet Emin Kabakuş

1982’de Erzurum’da doğdum. İlkokuldan sonra Gaziler Kur'an Kursuna devam ederek hafız oldum. Erzurum Lisesini bitirdim. Askerlik görevini Kosova Prizren'de tamamladım. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldum. Evliyim. İki çocuk babasıyım. Bir kamu kuruluşunda bilişim alanında çalışmaktayım. İnternet yayıncılığının ülkemizde yeni yeni gelişmeye başladığı dönemde Humakuşu adlı web sayfasını kurdum. Erzurum’un kültür ve sanat hayatını konu alan bu dijital yayıncılığı, aynı adı taşıyan derginin basılıp yayınlanması takip etti. Web yayıncılığının yaygınlaştığını, Erzurum’u konu alan internet sitelerinin çoğaldığını, muhtevalarının benzer ve dar bir çerçevede kaldığını görünce bir başka alana yöneldim. Daha geniş çevrelerce takip edildiğini görmekten mutluluk duyduğum Edibane.com adlı bu internet sitesini kurdum. Sekiz yıldır yayındayım. Nice sekiz yıllarda sizlerle birlikte olmayı diliyorum.

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Orhan Şaik Gökyay

Orhan Şaik Gökyay 16 Temmuz 1902’da İnebolu’da doğmuştur. Edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair ve …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.