Erkilet güzeli türküsünün hikayesi

Kayseri’nin kuzeyinde yer alan Erkilet yöresine ait olan bu türkünün sözlerinde Erkilet ve bu yörenin özellikleri anlatılmaktadır. Türkünün sözlerinde bulunan “üzüm bağları” ve “ceviz ağaçları” Erkilet’i meşhur eden özellikler arasındadır. Kayseri’nin yanında Türkiye’nin hemen her yerinde bilinen bir türküdür. TRT Müzik Dairesi Başkanlığı arşivinde repertuar sırası 3170 olan türkünün kim tarafından yakıldığı bilinmemekle beraber kaynağı yöre ekibi olarak belirtilmiştir. Usulünün 2/4’lük ritminin ise kıvrak oluşundan dolayı, oyun havası olarak da nitelendirilebilir. Hatta bu özelliği onun bu kadar ün yapmasının başlıca sebebidir. Çoğu zaman ağır tempolu ve duygulu eserlerde görülen, İçli bir makam olan Hicaz makam dizisinin gayet ritmik ve tempolu bir şekilde icrası bu türküde görülmektedir. Anadolu’nun birçok yerindeki düğünlerde ve eğlencelerde oyun havası olarak çalınır ve oynanır. Türkünün bu kadar meşhur olmasının nedenlerinden bir diğeri ise Türk Sanat Müziğinde de icra edilmesidir. Özellikle Hicaz fasıllarının vazgeçilmez eserleri arasında yer almasıda önemli nedenlerdendir. Türkünün sözleri Erkiletli Âşık Hasan’ın bir konuşmasından uyarlanmıştır. Üç beyitten oluşan sözlerin her beytinin ardından bir kıtalık nakarat bölümü ile aynı zamanda türküye coşku veren bölüm bulunur. Sözlerindeki yalınlık ve anlaşılırlık icrasını kolaylaştırmakta ve türkünün doğallığını yansıtmaktadır.

Erkilet güzeli bağlar bozuyor
Kirpikleri kalem olmuş yazıyor

Cevizin yaprağı dal arasında
Güzeli severler bağ arasında

Erkilet günaydın gölge basma mı?
Benim sevdiceğim senden yosma mı?

Nakarat
Tek tek basaraktan
Bade süzerekten
İnci dizerekten
Gel canım gel aman

Erkiletli Âşık Hasan’ın bu türküye uyarlanan koşması şöyledir:

Erkilet güneydir gölge bürümez
Sevmeli güzeli bağ arasında
Anda gezenlerin ömrü farmaz
Beslenir yüreği yağ arasında

Hep güzeller gelmiş bağlar bozuyor
Kirpikleri kalem olmuş yazıyor
Akranları sürü sürü geziyor
Baktım benim dostum yoğ arasında

Ak eline elvan kınalar yakmış
Ela göze siyâh sürmeler çekmiş
Erkilet dilberi seyrana çıkmış
İlla bir sana var ağ arasında

Derdim dilberlere hep birden gidin
Âşığın derdini beraber yedin
Siz bağçede bağda safâlar edin
Hasan âh eylesin dağ arasında

erkilet
Erkilet | Kayseri

Kaynak: Kayseri Ansiklopedisi Cilt:2

. Muhammet Emin Kabakuş

1982’de Erzurum’da doğdum. İlkokuldan sonra Gaziler Kur'an Kursuna devam ederek hafız oldum. Erzurum Lisesini bitirdim. Askerlik görevini Kosova Prizren'de tamamladım. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldum. Evliyim. İki çocuk babasıyım. Bir kamu kuruluşunda bilişim alanında çalışmaktayım. İnternet yayıncılığının ülkemizde yeni yeni gelişmeye başladığı dönemde Humakuşu adlı web sayfasını kurdum. Erzurum’un kültür ve sanat hayatını konu alan bu dijital yayıncılığı, aynı adı taşıyan derginin basılıp yayınlanması takip etti. Web yayıncılığının yaygınlaştığını, Erzurum’u konu alan internet sitelerinin çoğaldığını, muhtevalarının benzer ve dar bir çerçevede kaldığını görünce bir başka alana yöneldim. Daha geniş çevrelerce takip edildiğini görmekten mutluluk duyduğum Edibane.com adlı bu internet sitesini kurdum. Sekiz yıldır yayındayım. Nice sekiz yıllarda sizlerle birlikte olmayı diliyorum.

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Yarim İstanbul’u mesken mi tuttun

Geçim derdiyle beli bükülen aileler, evlerinin reislerini, evlenme çağında oğlu olanlar da evlerinin delikanlılarını para …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.