Anasayfa | Makaleler | Erzurumlunun Tarifi

Erzurumlunun Tarifi

Erzurumlu Denince? Erzurumlu Nasıldır? Erzurumlu Kimdir?

Erkekleri:

erzurumerkek
İnce uzun boylu, dik duruşlu, kara gözlü, çekik yüzlü, umumiyetle bıyıklı, sakin ruhlu, özü doğru, haram ve helali bilir. Allah’a inanışı tam ve ibadeti devamlıdır. Evine ve yurduna içten bağlıdır. Büyüğe hürmeti küçüğe sevgisi samimidir. Aldatmayı düşünmez, yalan söylemez, dalkavukluğu beceremez. Hakkından fazlasını istemez. Minnet etmez. Kendisini sevmeyeni sevmez. Yardım isteyene gücünün yettiğini esirgemez. Sözünden dönmez. Kalleşlik bilmez. Kin gütmez ve hayatı pahasına da olsa namusuna leke sürdürmez.

Kıyafetleri gelişigüzeldir. Bunun ilk sebebi, geçim zaruretlerinin ve kazanç sağlamak için enejilerini sarfedecek iş sahası kifayetsizliğinin mecbur etmesindendir. Yoksa; işçi veya sanatkar olan ekseriyetinde muntazam kiyafet düsturuna karşı bilgi ve görenek hasleti yerindedir. Şu kadar ki; fantaziye düşkün değildirler. Lüks ve gösterişi sevmezler.

İklim ve hayat şartlarının ağırlığı; genç, orta ve yaşlı olanların tamamı üzerinde, yaşamak lüzumuna karşı bezginlik veya haklı olarak biğanelik husule getirmiştir. İtikatları dolayısıyla ruh veya hareket bakımından isyankar olmaya meyilleri görülmüş değildir.

Yerli kıyafetleri: halen bar oyununda giyindikleri gibi, yelek veya ceket hizmeti gören (cebken) den ve yakası kapalı gömlek ile bele sarılı al kuşakta ibarettir. Boynuna dolanan mendil ve göğsünü kaplayan saat kösteği giymiş şeklinin tabii ilaveleridir.

Yumurta ökçeli ve sivri burunlu yemeni ile uçar gibi gezinen ve her olacağı vaktinde sezinleyen Erzurumlu Dadaş, her an için sefere hazır ve yurt müdafaası için verilecek emre muntazırdır.

Kadınları:

erzurumkizYüz şekli itibariyle erkeğin veçhesine ve rengine benzerliği olan çehre düzgünlüğü, göz ve kaş güzelliği, diğer memleket kadınlarının tipi arasında derhal farkedilecek değerdedir.

Vücut yapısının narinliği, hassasiyeti ve kıvraklığı kadar, soğuk iklimin şiddetine mukavemeti ve her türlü zahmete, mahrumiyete ve ev kadınlığını başında gelen analık ve işgüzarlığın sıkletine tahammül kudreti, ekseriyetle orta boylu ve umumiyetle uysal huylu Erzurum kadınları için başlıca hususiyeti teşkil etmektedir.

Çocukluk çağından evlilik hayatına karışacağı güne kadar ailesine, büyüklerine itirazsız itaati ve aile büyüklerinin intihabı ile ancak sahib olacağı hayat arkadaşına ömrünün sonuna kadar bağlı kalmaktaki azmi, her vakit ve her yerde mevcut aile teşkiline örnek gösterilecek üstünlük temin etmektedir.

Gelenek ve görenek icabı olarak kadınla erkeğin arasına giren ve ailelerin karışık toplantılarla kaynaşmasını önleyen mahremiyet bilhassa çarşaflı kıyafetle sıkı örtünmek itiyadına karşı bir takım aleyhte söylentilere sebep olmakta isede, umumi kültür kifayetsizliğinden, büyükleri tarafından açılmasına izin vermemesinden ve refah seviyesinin ortadan aşağı derecedeki mahremiyetlerden dolayı giderilemeyen bu kapalılık, yeni yetişen neslin okul terbiyesinden mülhem olan tabii ünsiyet tesirlerile değişmekte ve normal topluluk ahengi içinde düzene girdiği görülmektedir.

Ancak; her Erzurumlu kadın için ev hizmeti, çocuk bakımı yemek, örgü, dikiş, dokuma ve nakış gibi ehliyet ve mükellefiyetler dışındaki hal ve hareketler ayıp sayılır.

Mesela; başkalarının beğenmesi için süslenmek, yakışıksız kıyafetlere bürünmek, zebaniler gibi boyalı tırnaklar büyütmek, dekolte gezmek, içki içmek, yabancı erkeklerin kolları arasında dans etmek, moda illetinin hastalık halindeki tesirleri altında biçim değiştirmek ve bilhassa, erkekle müsavi hak sahibi bulunmanın icabı veya isbatı imiş gibi, yuva hayatının bağlarını çözen meslekler seçmek, Erzurum kadınının namus telakkisinde, Türk kadını olmanın haysiyetine ve memleket menfaati için çalışmak veya lüzumu halinde ölmek gayesine tamamen aykırı bir hareket hükmündedir.

Bu itibarla; cinsiyet ve mevcudiyetinin hikmetini böylece meydana koyan Erzurum kadını, kozmopolit muhitlerdeki eteği açık, aklı kaçık, istikbali karanlık ve milliyet hisleri karışık kadınlara benzememektedir.

  • Kaynak: Erzurum Rehberi (1961) [İhsan Ünüvar]

Hakkımızda Admin

"Edibane.com" divan edebiyatı şiirlerinden, modern şiirlere, halk edebiyatından güncel konulara kadar çok çeşitli muhtevayı barındırıyor. Eklediğimiz içeriklerle ilgili görüşlerinizi yorum kısmından, sitemizde yer almasını istediğiniz içerikleri iletişim kısmından bizimle paylaşabilirsiniz.

Bu yazılar ilginizi çekebilir

28 Şubat kitap katliamı

‘‘Kitap katliamı” dendiğinde hemen hatıra gelen bir hadise vardır: Moğollar 1258’de Bağdat’ı işgal ettikleri zaman, …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.