Anasayfa | Türküler ve Hikayeleri | İpek Mendil Türküsünün Hikayesi

İpek Mendil Türküsünün Hikayesi

“İpek Mendil” ya da “Celal Oğlan” adıyla bilinen ağıta konu olan olaylar Sivas’ın Altınyayla ilçesinin Deliilyas Köyü’nde, şimdiki Deliilyas Beldesi’nde cereyan etmiştir. Celal Oğlan, Deliilyas Köyü’nde 1920 yılında doğmuş, yakınlarının beyanatlarına göre, 1947 yılında düğününün olacağı günden bir gün önce vefat etmiştir. Yiğitliği, cömertliği ve etrafına gösterdiği saygı ile dikkat çeken Celal Oğlan’nın amansız bir hastalığa yakalanarak, tam da düğünün başlayacağı bir sırada ölmesi sevenlerini üzüntüye boğmuş ve ardından bu ağıt doğmuştur. Dilden dile dolaşarak meşhur bir türkü olan bu ağıt daha sonra, radyo vasıtasıyla yurdumuzun her tarafına yayılmıştır. Bu ağıtın ilk mısraları ablası Döne tarafından kalan kısımları ise nişanlısı Döndü tarafından yakılmıştır. Döndü’nün subay kızı olduğu söylenir.

Deliilyas, Sivas’ın Altınyayla ilçesine bağlı bir kasabadır.

Celal Oğlan’ ın babası seferberliğe gider ve kendisinden bir daha haber alınamaz. Babasından az bir zaman sonra annesi de vefat edince, ablası Döne tarafından büyütülür. 1930’lu yıllarda, Sivas’ta yapımına başlanan Çimento fabrikası inşaatında çalışmaya başlar. Çok sevdiği, köyünün güzel kızı Döndü ile evlenebilmek için, paraya ihtiyacı vardır. Çalıştığı fabrika inşaatının bir odasında kalmaktadır. Çalışma şartlarının son derece ağır olması, çimento tozları ilerde başına gelecek olan hastalığını tetikleyecektir. Birkaç yıl çalıştıktan sonra köyüne dönmeye karar veren Celal Oğlan, bir sabah uyandığında yıkanması gerektiğini anlar ve kış günü, Kızılırmak suyunun buzunu kırmak suretiyle soğuk havada yıkanarak abdest alır. Bununla da yetinmeyip, yürüyerek köyüne gider. Köyüne gittikten on yedi gün sonra hastalanır ancak, bunu hiç kimseye söylememiştir. Bir rivayete göre de hastalığına “tifo” derler. Düğün hazırlıkları ise bütün hızıyla sürerken, düğününden bir gün önce yatsı namazından sonra yatağına uzanır ve bir daha uyanamaz.

Celal Oğlan ağıtını ilk söyleyen nişanlısı Döndü’ nün hangi tarihte doğduğu bilinmemektedir. Celal Oğlan öldükten sonra amcasının oğlu ile evlenmiş ve adını da Şükran olarak değiştirmiştir. Bu evlilikten Abdulbaki isminde bir oğlu olmuş ancak, 10 yaşında iken çiçek hastalığından oğlunu da kaybetmiştir. Bunun üzerine hayattan tamamen kopmuş, psikolojik bunalımlar yaşamış ruh dünyasını büyük oranda etkilemiştir. 1985 yılında bir akrabasının düğününden dönerken, geçirdiği bir trafik kazası sonucu bir tarafı felç olmuş ve 2003 yılında vefat etmiştir. Mezarı Kayseri’ dedir.

İpek mendil dane dane
Yudular serdiler güne
Ana Celalimi yudular
Baş ucunda döne döne
Celal oy oy yavrum oy oy

Evlerinin önü yonca
Yonca kalkmış dam boyunca
Bu yoncayı kim biçecek
Celal Oğlan olmayınca
Celal oy oy yavrum oy oy

Evlerinin önü kare
Selam söylen Celal yare
Nişanlısın eller almış
Bulunmaz mı buna çare?
Celal oy oy yavrum oy oy

Sivastaki büyük ordu
Babamda talime durdu
Kalkın gidek çimentoya
Çimento Celal’in yurdu
Celal oy oy yavrum oy oy

Al işliğin mor yeleği
Kısa dilemiş dileği
Akşamdan geri gidiyor
Celal’in başlık ineği
Celal oy oy yavrum oy oy

Nazlı benim eşim nazlı,
Ok kirpikli oyma gözlü
Bende buna yanmayım mı
Her sırları bende gizli
Celal oy oy yavrum oy oy

Kurban olayım canına
Felek düşürdü şanına
İki gözüm kör olaydı
Künde geleydim yanına
Celal oy oy yavrum oy oy

Kara ceket dal istiyor
Sallanmaya kol istiyor
Uyan kürt Celalim uyan
Döndü gelin yar istiyor
Celal oy oy yavrum oy oy

Bayrağı kara kaldırın
Davulu çifte vurdurun
Hacı Mehmetler dahımı
Beni oraya indirin
Celal oy oy yavrum oy oy

Açın kapıyı kapıyı
Duyanlar gelsin sesime
Pullu keten haram olsun
Soyha kalasıca fesime
Celal oy oy yavrum oy oy

Babası trenden inmiş
Satar kızını kızını
Kaldırmam kürt Celalimi
Yatsın süzünü süzünü
Celal oy oy yavrum oy oy

Şarkışla’da muayene olduk
Beraber trene bindik
Bize nazar değer diye
Sorana kaynım dedik
Celal oy oy yavrum oy oy

Aha kınacım geliyor
Hacı kaynım düşmüş öne
Hoca namazı kılınca
Celal’e buyurmuş dua
Celal oy oy yavrum oy oy

Kurban olayım Makbule
Ne ağlıyon bağırarak
Ala çeyiz yazdırmadım
Tütün kahve dağıtarak
Celal oy oy yavrum oy oy

Yedi giyim çorap ördüm
Yedi kaynım giysin diye
Sandıktan poşu çıkardım
Celal güvey olsun diye
Celal oy oy yavrum oy oy

Kurbanlar olayım Fidan
Bayrağım geri mi indi
Yürüyerek gelin geldim
Geldim de Celalim öldü
Celal oy oy yavrum oy oy

Yaz gelirde karlar erir
Sular gelir dura dura
Celal eşim can veriyor
Avazına vura vura
Celal oy oy yavrum oy oy

Adım batsın adım Döne
Yücelerden engine indi
Sana diyom kız Nafiye
Gelin Hocalara indi
Celal oy oy yavrum oy oy

Susuz yerde bitmez söğüt
Deli oldum verin öğüt
Çevrelerde var mı ola
Celal gibi babayiğit
Celal oy oy yavrum oy oy

El camiden çıkarken
Bulandım gardaş bulandım
Döndüyü gelin getirdik
Uyku uyumadım dolandım
Celal oy oy yavrum oy oy

Kaynımın Eşe karısı
Celal derdimin yarısı
Bakın kıyamet koptu
Düşman başına darısı
Celal oy oy yavrum oy oy

Kapıdan araba geçti
Dolan Döndü bineceksin
Sevgili gardaşın yari
Kime gelin ineceksin
Celal oy oy yavrum oy oy

Tarlalarda ot yolardım
Ayak yalın başım kabak
Beni mezara götürün
Uzun gece olmaz sabah
Celal oy oy yavrum oy oy

Mezarımın kara taşı
Yandı yüreğimin başı
Çekip gitti kürt Celalim
Zehir etti bize aşı
Celal oy oy yavrum oy oy

Kurban olayım Döne bacı
Celal ordan savuştu mu?
Dünkü giden ağca bebek
Dayısına kavuştu mu?
Celal oy oy yavrum oy oy

İğde çiçek dal atıyor
Celal odada yatıyor
Ne yatıyon soysuz Celal
Nişanlını el satıyor
Celal oy oy yavrum oy oy

Kurban olam döne bacı
Ne zorumuş keskin acı
Bunun işi bitmiş diye
Doktor vermemiş ilacı
Celal oy oy yavrum oy oy

Aşağıdan gelen deve
Gevişini geve geve
Sanki bende gelin oldum
Yukarıdaki büyük eve
Celal oy oy yavrum oy oy

Celal’de cirite binmiş
Davulcuya vur diyerek
Döndü kıza altın etmiş
Nefsine dur diyerek
Celal oy oy yavrum oy oy

Neşed’e gelinlik bozdum
Hem okudum hem yazdım
Akşam başlık giderken
Çatlayıp öleyazdım
Celal oy oy yavrum oy oy

Görümümün adı döne
Ellerine yakın kına
İnce diktim ağca yudum
Helal olsun kana kana
Celal oy oy yavrum oy oy

Bağdat Teyze Bağdat Teyze
Yine oldum derdim taze
Beş kızınan davet gezdim
Bizim düğün kaldı güze
Celal oy oy yavrum oy oy

Yüksek evlik büyük bucak
Gül topladım kucak kucak
Hey n’olurdu kadir mevlam
Öksüze düğün olacak
Celal oy oy yavrum oy oy

Eser deli poyraz eser
Ciğerim içinden keser
Ana ben Sivas’a gitmem
Celal duyar bana küser
Celal oy oy yavrum oy oy

Yaz gelince biter yonca
Celalin gülleri gonca
Beşikte bebek ağladı
Karadan bayrak kalkınca
Celal oy oy yavrum oy oy

Ne yokuşun dibindeyim
Ne inişin başındayım
Bana dulluk yakışır mı?
Daha on beş yaşındayım
Celal oy oy yavrum oy oy

Ağlayıpta güleceğim
Çatlayıpta öleceğim
Yengeler kapıya geldi
Vur davulcu bineceğim
Celal oy oy yavrum oy oy

Allı entere pullu keten
Nede güzel yakışıyor
Kara bayrak kalkınca
Gökte melek bakışıyor
Celal oy oy yavrum oy oy

Daha görmeyim görmeyim
El oğlunun acısını
Ölürsem ölüme koymayın
Nazlı yarin bacısını
Celal oy oy yavrum oy oy

Celal oğlan yola gitmiş
Sanki muradına ermiş
Bayrak dikileceği gün
Felek buna ayıp etmiş
Celal oy oy yavrum oy oy

Kapımızın önü arpa
Atlar gelir kırpa kırpa
Sanki bende gelin oldum
Allı duvak çarpa çarpa
Celal oy oy yavrum oy oy

Arkamda beliğim ince
Örer dikerim kalınca
Vallaha da ata binmem
Celal eşim gelmeyince
Celal oy oy yavrum oy oy

Ben mi yazdım bu yazıyı?
Bozdurdum elli gaziyi
Bana ağlama diyorlar
Nasıl unutayım maziyi
Celal oy oy yavrum oy oy

Künde söylerim adını
Alamam ben muradımı
Mezar taşına yazarım
Celal ile benim adımı
Celal oy oy yavrum oy oy

Mezarımın sıra taşı
Yandı yüreğimin başı
Beni Yusuf’a versinler
Yusuf Celal’in kardeşi
Celal oy oy yavrum oy oy

Aşağıdan kuş geliyor
Sesi ban hoş geliyor
Celal’i götüren taksi
Dolu gitti boş geliyor
Celal oy oy yavrum oy oy

Dostlar bakın düştüm dara
Yürekte açıldı yara
Onu Allaha yolluyorum
Sebebi çekin dara
Celal oy oy yavrum oy oy

Mezarlığın böğrü çayır
Celal gitmiş orda uyur
Öksüz kız gelin oluyor
Kürt Celalim sende buyur
Celal oy oy yavrum oy oy

Bizde Şarkışlaya gittik
Çamurlara bata bata
Celal bana altın etmiş
Kuru yerde yata yata
Celal oy oy yavrum oy oy

Çerçiciler satıyor yemiş
Tepeliğım sade gümüş
Yoldaki çalışan çavuş
Hani celal oğlum demiş
Celal oy oy yavrum oy oy

Çıktım ziyaret başına
Kara çalı görünüyor
Cahildi benim eşim
Ketenliye yeriniyor.
Celal oy oy yavrum oy oy

Hakkımızda Admin

"Edibane.com" divan edebiyatı şiirlerinden, modern şiirlere, halk edebiyatından güncel konulara kadar çok çeşitli muhtevayı barındırıyor. Eklediğimiz içeriklerle ilgili görüşlerinizi yorum kısmından, sitemizde yer almasını istediğiniz içerikleri iletişim kısmından bizimle paylaşabilirsiniz.

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Beyaz giyme toz olur türküsünün hikayesi

Ege sahillerinde, düşman tarafından işgal edilen eski bir ilimizden, Bolu’ya yerleşen bir ailenin üç kızı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.