Bayburtlu Zihnî

Doğum tarihi saptanamamış olan Bayburtlu Zihnî’nin asıl adı Mehmed Emin’dir. Şiirlerinde Zihnî mahlasını kullanmıştır. Babası Bayburtlu Hacı Osman Efendi’dir. Çocukluğundan beri okuma eğilimi ağır basan Bayburtlu Zihnî Erzurum, Trabzon medreselerinde eğitim gördükten sonra İstanbul’a gitmiş, 1826 yılında Bayburt’a geri dönmüştür. Kur’an’ı hıfz ettiği, Arapça ve Farsça bildiği kabul edilmektedir. 1832 yılında Hacca giden Zihnî, Mısır üzerinden İstanbul’a geçmiştir. O sıralarda 1. Abdülmecit de tahta çıkmıştır. Zihnî, padişaha bir “culusiye” sunmuştur. Bu ara Akka’ya giden donanmada görev almış, bir süre de Reşit Paşa’nın “divan katipliği” hizmetinde bulunmuştur. Hopa, Of, Karaağaç, Erzincan’da çeşitli görevler yapmıştır. Bayburtlu Zihnî’nin ölüm tarihi üzerinde değişik yaklaşımlar görülüyor. Kimi araştırmacı, derlemeciye göre Bayburtlu Zihnî 1854 yılında Trabzon’dan Bayburt’a dönerken yolda ölmüştür. Kimilerine göre de, 1855 -1859 arasında dört yılını geçirdiği Trabzon’dan Bayburt’a dönerken 1859 yılında yol üzerindeki Holansa köyünde ölmüştür. Ölümüne, yolda hastalanması neden olmuştur.
Bayburtlu Zihnî’nin “Divan” ı, “Sergüzeştname” adlı mesnevisi ve “Hikâye-i Garîbe” adlı Bayburt beylerinden Sadullah Bey’in oğlu Abdullah Bey’in başından geçen olayların anlatıldığı nazım nesir karışımı bir eseri vardır.
Anlaşılan odur ki, Bayburtlu Zihnî, aslında bir divan ozanı olmak istemiştir. Bir bakıma aldığı eğitimin, kültürün de doğal sonucu bu olmak gerekir. Ne var ki, Bayburtlu “Divan”ına bile almadığı Âşık türü şiirleriyle ün yapmış, başarısını bu yolda göstermiştir. 1828 yılında Rus saldırısının bir yıkıntıya çevirdiği Bayburt’u gördükten sonra yazdığı, yaşama gücünü bugün de yitirmemiş olan, “koşması” büyük ün kazanmıştır. Hece ölçülerini kullandığı şiirlerinde de, aldığı eğitimin, kültürün doğal sonucu olarak Osmanlı Türkçesi’nin yer yer ağır bastığı görülmektedir.

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Dedim Cevretme Ey Afet | Yusufelili Huzurî

Dedim cevretme ay afet Dedi hüblarda adettir Dedim yok çekmeğe takat Dedi sabret selamettir Dedim …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.