Pîr Sultan Abdal

Pir Sultan Abdal Heykeli
Pir Sultan Abdal Heykeli

Asıl adı Haydar olan Pir Sultan Abdal, 16. yüzyılda yaşamış halk şairidir. Yaşamının büyük bölümü Sivas’ın Yıldızeli ilçesinin Çırçır Bucağına bağlı Banaz köyünde geçirmiştir. Ölümünün, 1547-1551 ya da 1587-1590 arasındaki bir tarih olduğu sanılıyor. Üç oğlu, bir kızı vardır. Kızının adı Sanem’dir.  Düzenli bir eğitim öğrenim görmemiş bile olsa, okuma yazma bilen, Alevi-Bektaşi Tarikatı’nda olan, Alevilik yoluna baş koyan, inancasını savunmada kesin kararlılık gösteren bir halk ozanıdır.

Kimi araştırmacılar, şiirlerinin birindeki bir dizeye dayanarak, Pir Sultan’ın Yemen’den gelme olduğunu ileri sürüyorlar, aile kökenini Yemen’e bağlama eğiliminde görünüyorlar. Kimi araştırmacılara göre, Pir Sultan’ın Yemenli kökenden olması düşünülemez. Bu dize, Peygamber’e yakınlığı belirleme amacına yöneliktir. Bu kanıda olanlar da, Pir Sultan’ın bir şiirine dayanarak O’nun Horasan’dan, Hoy’a göç etmiş, oradan da Anadolu’ya geçerek Sivas’a yerleşmiş olabileceği üzerinde duruyorlar. Bu araştırmacılar, ozanın kimi nefeslerinde Horasan’dan söz etmesinin de, bu kanıyı doğrulayacağını ileri sürüyorlar.

Pir Sultan Abdal, halk arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan’dan biridir. Alevi gelenekleri ile dergâh ortamında yetişmiştir. Ana konuları, deyişler, nefesler, Hakk sevgisi, Ehl-i Beyt sevgisi, ilahi aşk, tasavvuf ve sosyal uyarı niteliğindedir. Dolayısıyla bir derviş olarak toplumu irşad (İlmiyle ve aklıyla toplumu bilgilendirmiştir) etmiştir. Tekke ve tasavvufun kalıplarını aşıp geniş bir halk kesimine seslenebilmiştir. Medrese öğrenimini Erdebil’de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı’ndan hiç etkilenmemiştir. Halk şiiri geleneğine uygun, bu geleneği geliştirerek sürdüren bir tutumu vardır. Yalın, etkili, düzgün bir söyleyiş içinde olmuştur.

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Dedim Cevretme Ey Afet | Yusufelili Huzurî

Dedim cevretme ay afet Dedi hüblarda adettir Dedim yok çekmeğe takat Dedi sabret selamettir Dedim …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.