Tameşvarlı Gazi Âşık Hasan

Hem asker, bu yüzden yiğitlik şiirleri söyleyen, hem “aşık” bir ozan Tameşvarlı Gazi Âşık Hasan. Döneminde etkinliği, yaygın ünü olduğu anlaşılıyor, Âşık Hasan’ın. Doğum ölüm yılları, yaşamının ayrıntıları aslında kesinlikle saptanamıyor ama, şiirlerinden çeşitli tarihsel olayların içinde bulunduğu, bunların acılarını dile getirdiği belirleniyor. Öte yandan halk şiiri geleneğine uygun, coşkulu, etkin söyleyişleri yalın dili dikkati çekiyor.
Saptanabildiğine göre, bugün Romanya’nın sınırları içinde kalan Tuna’nın kollarından Tisse ırmağı kıyısındaki Tameşvar’da doğmuş.

Gazi Âşık Hasan, İkinci Viyana Kuşatmasından sonra Tameşvar’ın bırakılmasını, Uyvar, Eğri, Estergon kalelerinin elden çıkarılmasını,1686’da Budin’in 1688’de de Belgrad’ın elden gitmesini, bugün bile etkisinde kalınabilinecek bir acı dille söyler Padişaha seslenir.

Araştırmacılara göre, 1695’te Lugas Kalesi düşünce, Padişah 2.Mustafa’nın önünde saz çalıp şiir söyleyen Tamaşvarlı Gazi Aşık Hasan’ı padişah “Gönüllüyan-ı Yemin” ocağından kırk akçelik emekli maaşıyla emekli etmiş.
1699 Karlofça Anlaşmasından sonra ordudan ayrıldığı, Tamaşvar yakınlarında bir köye yerleştiği anlaşılıyor. Bundan sonraki yaşamında bağ, bahçe işleriyle uğraştığı, özellikle karpuz yetiştirdiği söyleniyor. Son şiirlerinde
“Hasan Dede” takma adını kullandığı da ileri sürülüyor.

“Eşrefoğlu al haberi/Bahçe biziz gül bizdedir’ diye Eşrefoğlu Rumi’ye seslendiğine göre, o yolda yürüyen bir Bektaşi ozanı olduğu da belli. Herhalde, Tameşvarlı Gazi Âşık Hasan (Hasan Dede) halk şiirimizin geleneğine bağlılığını sürdürerek, ustalığını belirlemiş önemli bir sesidir.


M. Sunullah Arısoy, Türk halk şiiri antolojisi, Bilgi Yayınevi, 1985

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Dedim Cevretme Ey Afet | Yusufelili Huzurî

Dedim cevretme ay afet Dedi hüblarda adettir Dedim yok çekmeğe takat Dedi sabret selamettir Dedim …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.