Tarihi Kaynaklarda Dede Korkut

  • Dede Korkut isminin geçtiği en eski kaynak İlhanlı veziri Reşidüddin’in Câmiü’t Terâvih adlı eseridir, 1305 yılında yazılmıştır. eski-kitaplarOğuzların akıl hocası olduğundan, kimliğinden, hikayelerinden, çocuklara isim vermesinden ve 295 yaşına kadar yaşamış olduğundan bahseder.
  • Mısırlı müellif Ebû Bekr b. Abdullah b. Aybek ed-Devâdâri’nin Dürerü’t tîcan adlı umumi tarihinde de Dede Korkut’tan bahsedilir. Bu eserde Tepegöz ve Basat’tan bahsedilmiştir. Bildiğimiz hikayeden farklı bir hikaye olarak bahsedilmiştir.
  • Yazıcıoğlu Selçuknâmesi’nin Topkapı Sarayı Revan Köşkü Kütüphanesinde 1390 numarada kayıtlı eski bir nüshasının başında fihrist için boş bırakılan sahifelerden üçüne sonradan eklenmiş 65 satırlık bir Oğuznâme vardır.
  • Berlin Devlet Kütüphanesinde bulunan ve hazihi er-risâleti min kelimâti Oğuznâme el-meşhur bi Atalar sözi başlığını taşıyan yazma bir atalar sözü kitabında da Dede Korkut ile ilgili adlar geçmektedir.
  • Yazıcıoğlu Ali’nin XV. Yüzyılın ilk yarısında II. Murad adına yazmış olduğu Târih-i âl-i Selçuk adlı eserinde de Dede Korkut’tan bahsedilmektedir.
  • Tebrizli Hasan b. Mahmud Bayatî’nin hacca giderken tanıştığı Cem Sultan’ın ricası üzerine, yanında bulunduğu bir Oğuznâme nüshasına dayanarak yazmış olduğu Câm-i Cem-âyin adlı Osmanlı silsilenâmesinde de Dede Korkut’un adı geçmektedir.
  • Ali Şir Nevaî’nin Nesâimü’l mahabbe adlı eserinde Dede Korkut’un adı geçmektedir.
  • Bayburtlu Osman’ın III Murad devrinde yazdığı Terâvih-i cedîd-i mir’at-i cihan adlı eserinin “Bayundur Han” bölümünde Dede Korkut ile ilgili kısımlar vardır.
  • Bitlis Kürt beylerinden olan Şeref Han’ın Şerefnâme adlı Farsça tarihinin mukaddimesinde, Dede Korkut hikayelerinde adı geçen Bügdüz Emen ile ilgili kayıt vardır.
  • Dede Korkut’un Kayılar hakkındaki kerametinden Osmanlı tarihçisi Edirneli Rûhî’de bahsetmiştir.
  • Ebulgazi Bahadır Han’ın 1659-1660 tarihinde yazdığı Şecere-i Terâkime adlı eserde Dede Korkut ile ilgili geniş bilgiler vardır.
  • Târih-i Dost Sultan isimli eserde de Dede Korkut bahsi vardır.
  • Evliya Çelebi’de Dede Korkut’tan bahseden müelliflerdendir.
  • Buharalı Hafız Derviş Ali Çengî’nin Tuhfetü’s sürûr adlı Farsça eserinde de Dede Korkut Kitabındaki bazı kahramanlarla ilgili rivayetler vardır.
  • Kul Ata adlı ne zaman yaşadığı belli olmayan Azeri bir şairin Leylâ – Mecnun mesnevisinde Dede Korkut’un adı ve öğütleri geçmektedir.
Bu konu ile ilgili daha detaylı bilgi edinmek için aşağıda bilgileri verilen kaynağı inceleyebilirsiniz.
ERGİN, Muharrem. Dede Korkut Kitabı I. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları 2014

Bu yazılar ilginizi çekebilir

Orhan Şaik Gökyay

Orhan Şaik Gökyay 16 Temmuz 1902’da İnebolu’da doğmuştur. Edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair ve …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.